1 czerwca 1989 r.

1 czerwca 1989 r.

1.06.1989 r. - Minister Finansów wydaje decyzję o „ponownym uaktywnieniu" Banku Gospodarstwa Krajowego

W dniu reaktywacji „uśpionego” BGK jego aktywa sprowadzały się do nieobsadzonej, społecznej funkcji Dyrektora Banku oraz „dwóch, pełnych archiwaliów, szaf” w podziemiach Banku Handlowego (BH) w wieżowcu przy ul. Chałubińskiego 8 w Warszawie.

Na podstawie dekretu o reformie bankowej z 25 października 1948 r. większość dotychczasowych zadań BGK przejmował wraz z pracownikami, siedzibami centrali i oddziałów nowoutworzony Bank Inwestycyjny, który rozpoczął działalność w listopadzie 1949 r. Nowy bank miał również pełnić funkcję likwidatora BGK, ale w rezultacie do formalnej likwidacji kadłubowego BGK nigdy nie doszło. Z dniem 1 grudnia 1969 r. na mocy rozporządzenia Rady Ministrów rozpoczął się proces likwidacyjny Banku Inwestycyjnego, którego „agendy oraz aktywa i pasywa” przejęły Bank Handlowy (finansowanie i kredytowanie działalności inwestycyjnej przedsiębiorstw handlu zagranicznego), PKO (kredytowanie budownictwa mieszkaniowego) oraz pozostałe NBP. Pracowników oraz nieruchomości BI wymienione banki przejęły zgodnie z „odziedziczonymi” kompetencjami.

W 1970 r. dyrektorem BGK (8 pracowników na pocz. roku, 4 pod koniec) został pracownik Banku Handlowego (BH) w randze wicedyrektora departamentu BH. W roku następnym zlikwidowano w BGK wszystkie cztery etaty. Sprawami formalnie istniejącego BGK mieli się odtąd zajmować wydelegowani w tym celu pracownicy BH. Od 1973 r. oficjalnym adresem centrali BGK była ul. Traugutta 7/9 (róg Czackiego 27) w Warszawie, czyli w historycznej siedzibie centrali akcyjnego Banku Handlowego, założonego w 1870 r. z inicjatywy Leopolda Kronenberga, polskiego bankiera, finansisty i działacza gospodarczego. W marcu 1980 r. centrala BH przeniosła się do wynajętych pomieszczeń w 150-metrowym wieżowcu „Intraco II”, wybudowanym dla Przedsiębiorstwa Handlu Zagranicznego „Intraco” przy ul. Chałubińskiego 8.  

W treści decyzji Ministra Finansów o „uaktywnieniu” BGK znalazło się powołanie etatowego Dyrektora Banku, przekazanie Dyrektorowi Banku „ramowego zlecenia dotyczącego nowych czynności”, przekazanie z rezerwy Rady Ministrów 200 mln zł (równowartość pięciu „maluchów”…) „na zagospodarowanie banku” oraz „wyznaczenie na tymczasową siedzibę banku trzech pomieszczeń w gmachu przy ul. Świętokrzyskiej 12” czyli w siedzibie Ministerstwa Finansów, gdzie w latach 1954-1973 mieściła się centrala BGK. Siedziba reaktywowanego BGK mieściła się na antresoli pomiędzy parterem a pierwszym piętrem na prawo od głównego wejścia do gmachu (patrząc z ul. Świętokrzyskiej).   Działalność reaktywowanego BGK miała przede wszystkim dotyczyć działań „na rzecz stworzenia podstawowej infrastruktury organizacyjnej banku” oraz prac „nad przygotowaniem merytorycznych podstaw działalności typowo bankowej, w tym w szczególności związane z pierwszą umową– zleceniem zawartą z Ministrem Finansów”. Pierwsze działania reaktywowanego BGK rozpoczęto „od pobieżnego rozpoznania stanu posiadania BGK, w tym struktury aktywów i pasywów, części istniejących zasobów archiwalnych, stanu formalno-prawnego oraz ogólnego i wyrywkowego przeglądu zaszłości powojennych mających lub mogących mieć wpływ na zdolność BGK do podejmowania innych czynności”. Było coś symbolicznego w reaktywacji BGK w ostatnich dniach PRL-u, niemal w przeddzień częściowo wolnych wyborów 4 czerwca 1989 r.