Eugeniusz Kwiatkowski (1888-1974)

Eugeniusz Kwiatkowski (1888-1974)

Eugeniusz Kwiatkowski

Wicepremier i minister skarbu E. Kwiatkowski, fot. NAC

Menadżer i gospodarczy wizjoner II RP, wicepremiera ds. gospodarczych i ministra skarbu. II RP zawdzięczała mu powstanie i rozwój przemysłu chemicznego, polskiej floty handlowej, port w Gdyni, aktywizację Staropolskiego Okręgu Przemysłowego, ośrodek przemysłowy w Stalowej Woli oraz Centralny Okręg Przemysłowy. W latach 1926-1930 minister przemysłu i handlu, od 1928 r. poseł na Sejm, w latach 1931 -1935 r. naczelny dyrektor Państwowej Fabryki Związków Azotowych w Mościcach i Zjednoczonych Fabryk Związków Azotowych (Chorzów i Mościce). Od 1933 do 1934 r. członek Rady Nadzorczej BGK,  w latach 1935-1939 wicepremier i minister skarbu.

Urodzony w Krakowie, absolwent Wydziału Chemii Technicznej Politechniki Lwowskiej i Uniwersytetu w Monachium. W czasie studiów we Lwowie w latach 1907-1910 członek młodzieżowych organizacji niepodległościowych „Zet” i „Zarzewie”, której był jednym z założycieli. Po powrocie ze studiów w Monachium członek Polskich Drużyn Strzeleckich i Polskiej Organizacji Wojskowej, żołnierz Legionów Polskich, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej z 1920 r., w 1921 r. występuje z wojska w stopniu porucznika. W latach 1914-1915 zastępca dyrektora Gazowni Lubelskiej, w czasie wojny 1920 r. kierownik sekcji chemicznej w Głównym Urzędzie Zaopatrzenia Armii przy Ministerstwie Spraw Wojskowych.

Po wybuchu II wojny 9 września dociera do Łucka, gdzie zatrzymał się polski rząd. Wicepremier Kwiatkowski nadzorował m.in. bezpieczny wywóz państwowych zapasów złota, banknotów Banku Polskiego oraz skarbu Funduszy Obrony Narodowej. 18 września, dzień po wkroczeniu do Polski wojsk radzieckich, wraz z prezydentem i całym rządem specjalnym pociągiem przekracza granicę rumuńską.  Okres II wojny Eugeniusz Kwiatkowski spędził w rumuńskich obozach internowania, ucząc w szkole dla dzieci internowanych członków rządu i oficerów oraz pisząc „Zarys dziejów gospodarczych świata”.

Po wojnie wrócił do kraju i w latach 1945–1948 był pełnomocnikiem rządu do spraw odbudowy Wybrzeża. W latach 1947–1952 poseł na sejm. W 1948 r. odsunięty od działalności gospodarczej, z administracyjnym zakazem pobytu na Wybrzeżu. Wraca do rodzinnego Krakowa i tam zajmował się pracą naukową z dziedziny chemii, ekonomii i historii gospodarczej świata, którą wykładał na Uniwersytecie Jagiellońskim i Wyższej Szkole Handlu Morskiego w Gdyni. Zmarł w Krakowie, gdzie pochowany został na Cmentarzu Rakowickim. Kilka dni przed śmiercią Uniwersytet Gdański przyznał mu tytuł doktora honoris causa za wkład w rozwój polskiej gospodarki morskiej oraz ogólnej teorii ekonomii. W 1996 r. odznaczony pośmiertnie Orderem Orła Białego.

Według legendarnego Kuriera z Warszawy, Jana Nowaka-Jeziorańskiego, „przeszedł Kwiatkowski do historii jako twórca Gdyni, ale określenie to znacznie zawęża jego rolę. Polegała ona na ocaleniu i umocnieniu niezależności gospodarczej, bez której Polska nie mogła się ostać jako niepodległe Państwo”.